Er zijn nogal wat weggebruikers die niet helemaal alle regels hanteren of zelfs weten. Een verkeersregelaar geeft tekens welke ten alle tijden opgevolgd dient te worden. Deze tekens gaan namelijk boven alle borden, verkeerslichten en markeringen op het wegdek. Negeert een bestuurder een teken van een verkeersregelaar kan dat grote gevolgen hebben voor zowel de veiligheid en doorstroming. Het boetebedrag voor het negeren van een teken gegeven door een verkeersregelaar was in 2014 € 370,-- voor automobilisten en € 110,-- voor fietsers. Sinds 1 januari 2015 valt het ook onder de categorie misdrijf wat kan betekenen dat u wordt vervolgd en zich bij de strafrechter moet melden, zulks ter beoordeling van de officier van justitie.

Een verkeersregelaar was tot enkele jaren geleden verschillend gekleed. Het meest voorkomende was een oranje hesje met daarop de tekst 'verkeersregelaar'. Sinds 2009 is een uniform geďntroduceerd welke sinds 2014 verplicht is voor alle verkeersregelaars. Deze is aan de bovenkant geel en aan de onderkant oranje met zowel op de voor als achterzijde met een grijs fluorescerende driehoek zoals we die ook kennen als een gevarendriehoek. Verder zijn er diverse horizontale en verticale grijs fluorescerende strepen aanwezig. Dit kan zowel een jas of een hesje zijn.
Soms hebben verkeersregelaars ook een geel/oranje pet met daarop de tekst 'verkeersregelaar' en een gele broek echter is dat geen verplichting.
Tussen een uur voor zonsondergang en een uur na zonsopgang wordt het echter wel aanbevolen om een jas met mouwen en een gele verkeersregelaars broek te dragen in combinatie met een zaklamp en rode conus zodat hij/zij ook in het donker goed opvalt en met de zaklamp tekens kan geven. Wordt hieraan voldaan gaat hoe dan ook het smoesje; 'Ik zag u niet.' niet op!

Overdag is een arm omhoog met de handpalm naar voren het algemene stopteken. Dit kan al dan niet gepaard gaan door met de linkerhand de plaats aan te geven tot waar men moet oprijden. Als een verkeersregelaar denkt dat hij niet de aandacht van de bestuurder heeft zal deze tevens een fluitsignaal geven.

De arm omhoog zoals bij een algemeen stopteken en met de andere arm horizontaal betekend dat men de richting moet volgen waar de horizontale arm naar wijst of in ieder geval de weg in die richting bereden mag worden. In alle andere richtingen mag er niet gereden worden.

Staat de verkeersregelaar met de rug naar het achteropkomend verkeer en de rechterarm met de handpalm ook naar achter betekend dat het verkeer van die kant moet stoppen en blijven staan tot hij de instructie geeft dat de weg vervolgd mag worden. Hij/zij zal dit voor zijn eigen veiligheid pas doen nadat hij/zij een algemeen stopteken gegeven heeft en er van overtuigd is dat u stil staat.

Staat de verkeersregelaar met beide armen horizontaal betekend dat het verkeer van voren en achteren moet stoppen en stil blijven staan tot er een instructie gegeven wordt dat er weer gereden mag worden. Het verkeer van de zijkanten (dus die de verkeersregelaar niet van voren of achteren aankijkt) mag doorrijden.

Met de arm op en neer gaande bewegingen maken betekend afremmen en langzaam voorbij rijden. In de regel mag u dit teken zelf opheffen bij de eerst volgende straat net zoals dat geldt bij een verkeersbord met daarop een snelheidsbeperking. Toch zal niemand u beboeten als u 5 meter na het obstakel weer vaart maakt.

Met de arm voorlangs in een horizontale beweging betekend doorrijden / snelheid maken. Let op het betekend niet dat men hard moet gaan rijden. De ter plaatse geldende maximum snelheid mag niet overschreden worden!

Als de verkeersregelaar zijn post opheft zal hij dit doen u aan te kijken, met de vinger naar zijn ogen te wijzen en vervolgens te wijzen naar eventuele verkeerslichten. Bij het ontbreken van verkeerslichten zal deze met zijn hand een rondje boven zijn hoofd draaien. Zodra de verkeersregelaar van de rijbaan is gelden weer de normale verkeersregels. Let daarbij op dat u voorrang verstrekt aan hen die voorrang hebben en hou in gedachten dat u voorrang dient te krijgen en niet mag nemen.

Er zijn 3 categorieën verkeersregelaars te weten de beroeps, de beperkte evenementen verkeersregelaars en de evenementen verkeersregelaars. Er is aan het uiterlijk vrijwel niet te zien in welke categorie de regelaar behoort. Het kan mogelijk herkenbaar zijn aan het logo die op het hesje/jas staat van de evenementenverkeersregelaars en beroepsregelaars, maar verder is alles identiek.

De beroeps hebben naast de uitgebreide theorie ook een praktijk examen afgelegd welke voor de duur van 5 jaar geldig is.

De evenementenverkeersregelaars hebben een uitgebreide theorie gevolgd en bewezen de theorie te begrijpen. Ze krijgen van de politie academie een bewijs dat ze de uitgebreide theorie, ook wel e-learning genoemd, met goed gevolg hebben afgelegd. Met het bewijs kunnen ze worden aangesteld door de burgemeester van de betreffende gemeente. Hiertoe krijgt de verkeersregelaar een pas waarop de naam, geboortedatum, aanstellingsnummer, pasfoto en de gemeente waarin deze geldig is staat vermeldt. Dit bewijs is voor de duur van maximaal 1 jaar geldig. Daarna moeten zij opnieuw de E-learning doen. Het is mogelijk dat een evenementenverkeersregelaar, meerdere passen bezit indien men ingezet wordt in meerdere gemeentes die niet onder het mandaat vallen.

De beperkte evenementenverkeersregelaars hebben een korte e-learning met goed gevolg afgelegd en krijgen net als alle andere verkeersregelaars een bewijs van de politie academie. Ze worden ingezet voor de duur van 1 evenement. De namen en geboortedatums wordt in een groslijst op het aanstellingsbesluit vermeldt en door de burgemeester ondertekend, maar krijgen GEEN pas. Voor het volgende evenement moeten zij opnieuw de korte E-learning doen.

Het is mogelijk om als evenementenverkeersregelaar aan de slag te gaan vanaf het 16de jaar echter geldt voor hen de extra beperking dat men alleen mag staan op wegen waar een maximale snelheid van 50 km/u geldt en er goed zicht is. Het mag dus eventueel na zonsondergang zijn zolang de situatie maar goed verlicht is.

Als een organisatie een vergunning krijgt van de gemeente voor een evenement staat daarin of er verkeersregelaars verplicht zijn. Of er verkeersregelaars verplicht worden zal afhangen van het te verwachten bezoekersaantallen. Op eigen terrein die afgesloten is d.m.v. een hek en/of slagbomen is geen bevoegde verkeersregelaar nodig om het verkeer te leiden. Vaak zet men daar parkeerwachten in. Echter mag een parkeerwacht zich niet buiten het hek/slagboom begeven om daar het aankomende en vertrekkende verkeer te regelen. Dat mag uitsluitend gedaan worden door bevoegde verkeersregelaars.

Naast de genoemde verkeersregelaars en parkeerwachten zijn er nog verkeersbrigadiers. Deze staan altijd op een vaste plek waar veel scholieren het overige verkeer kruizen. Verkeersbrigadiers, in de volksmond ook wel klaar-overs genoemd, hebben een herkenbaar hesje en een wit bordje met rode rand en een horizontale zwarte lijn. Zodra het bordje omhoog wordt gestoken dient het verkeer wat van achteren en voren komt te stoppen. Andere tekens mogen zij niet geven. De minimum leeftijd voor verkeersbrigadiers is 10 jaar en dienen net als evenementenverkeersregelaars aangesteld te zijn door de burgemeester van de gemeente waarin zij staan.

(C)opyright Stichting Verkeersregelaars De Bilt 2014-2015. KvK: 61908282.